mondriaan
van realisme naar abstractie
Laatste reacties

     

     

    Bart van der Leck                                          Op het perron, 1913

     

     

    In 1942 bezochten Nicolaas Wijnberg en Theo Kurpershoek, beiden schilders, de atelier-woning van Bart van der Leck in het Gooische Blaricum. Wijnberg doet daar verslag van in zijn boek "De Hoed van Cézanne, memori inutile", de onbruikbare herinneringen van een Amsterdamse schilder' uitgegeven bij Van Spijk - Venlo 1997.

    "..... De korte vierkante sanguinische man, licht leverkleurig met kort-Amerikaanskapsel en een brede boksersneus, gekleed in een witte doktersjas, liet ons binnen en begon vrijwel onmiddellijk met een schier eindeloze voordracht over hoe de kunst zo in de verloedering was kunnen geraken en dat hij de enige was die precies wist hoe de kunst gered moest worden.De Egyptenaren waren volgens hem de enigen in de hele cultuurgeschiedenis die er dicht bij waren geweest, maar hij was de eerste en de enige waar ALLES aan geopenbaard was. En hij moest dat verder uitdragen! Na Egypte kwamen alleen maar barbaren met als absoluut dieptepunt de Barock, met zijn bordeel-paleizen, draaiorgel-plastiek en zijn ordinaire hoerenkastkunst. Lui als Titiaan, Veronese, Velasquez en Rembrandt, dat was allemaal NIX, schijnkunst, uitrelijk vertoon, namaak! De kleine bulldog werd geloof ik echt kwaad, verwachtte in ieder geval absoluutgen antwoord of wederwoord en ging maar door met zijn fantastische monoloog, die in de verzamelde werken van SamuelBeckett geen slecht figuur zou slaan."

    "Woest slingerde hij zijn banvloeken in het rond, naar de verraders, de lafaards, de valsemunters, Picasso, Leger, Braque en voora; Dali, altijd al een dankbare prooi, moor ook Arp, Kandinsky en andere kunstenaars. Er was altijd wel iets mis met die anderen: de een gebruikte complementaire keuren, dat was bedrog, oranje, groen en paars. Een ander gebruikte gebogen vormen, rond of ovaal, dat was allemaal verraad aan de zuierheid."

    "In een soort cirkel-redenatie kwam hij steeds weer op zijn eigen belangrijke rol terecht. Hij lege ons wel uit hoe zijn werk ontstond, hij liet een schilderijtje zien van een olifant, nog in een beginstadium. Een klein wit doekje waar met een dikke, pokerige houtskoollijn, heel plomp een naïef, de omtrek van een van opzij gezien, op getekend was. En nu komt het, en daar moesten wij niet te licht over denken, nu ging het erom van die hele olifant, door middel van de geesteljke processen van de reductie, van de essentie, het wezen van DE olifant over te houden. Kortweg, hoe laat ik een hele olifant verdwijnen en weer terugkomen in zo'n 16 à 22 gekleurde blokjes, vierkantjes en driehoekjes van zwart, rood, geel en flets blauw? Op een egaal witte fond. Dat was een kolossaal werk. Dat moesten we wel tot ons door laten dringen. We waren nog wel zo naïef om te vragen waarom hij altijd geel, rood en blauw gebruikte, en nooit groen? Opperste verbazing maakte zich van Bart meester: 'Dát ligt nogal voor de hand, zou ik zeggen, als ik geel en blauw gebruik dan is groen toch zeker als potentie, als idee a aanwezig? Dat is toch zeker zonneklaar!'...."

    ".... De kleine boze potheker in zijn witte jas bleef kwaad op 'de anderen'.Na  een bijna onleesbaar alfabet te hebben vertoond, dat hij ontwierp voor Metz& Co, onleesbaar omdat hij ook daar 'alle overbodige onzin' uit verwijderd had, moest hij ook nog even schelden op stomme ceramisten die nota bene ronde kop en schotels, soepborden en theepotten durfden te maken: 'stelt u zich eens even voor: ROND, het is gewoon pervers.' ....."

    "... We namen snel afscheid en stonden enige ogenblikken later vóór het huis op de Meent in Blaricum en staarden verrukt naar het wonderschone schouwspel dat ons daar wachtte: helder zonnig zomerweer, groen gras, schitterende, rustig herkauwende zwart-witte koeien onder een heldere diepblauwe lucht met grote witte zeilwolken. Wat eenopluchting, we waren verlost van Het Hogere, dat met een sisser loodrecht de hemel was ingeschoten: we waren terug op aarde. En precies tegelijk zeiden we uit de grond van ons hart: 'Moet je nou 's effe kijke, Jezus wát mooi.' ...."

    Bart van der Leck was in 1942 66 jaar oud, Nicolaas Wijnberg was 24 jaar.

    Deze impressie maakt veel duidelijk.

     

    Leven en werk van Bart van der Leck

    Geboren op ......

     

     

     

     

     

     

     

    Een overzicht van planeetaspekten

    Als we het werk van Bart van der Leck chronologisch naast elkaar neerzetten dan zien we dat de jaren 1911 en 1912 heel belangrijk zijn geweest voor het ontstaan van het meest karakteritieke werk.

    In het onderstaande overzicht zien we voor die periode, dat de planeet Saturnus door het teken Stier liep. In andere artikel over Planeten in Stier hebben we al kunnen aantonen dat deze planeetstand samenhing met het ontstaan van de Abstrakte Kunst rond 1910-1911-1913-1914.

     

     

     

     

     

      

    Reacties
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl