mondriaan
van realisme naar abstractie
Laatste reacties

     

     

    Theo van Doesburg is de initiatiefnemer geweest van het tijdschrift De Stijl.

    Hij werd geboren op 30 augustsu 1883 in Utrecht. In 1899, 16 jaar oud, ging hij naar de kunstacademie. In 1908, 25 jaar oud, had hij zijn eerste tentoonstelling. Vanaf 1912 schreef hij kunstkritieken en artikelen voor kranten en bladen, als het nieuwe, progressieve tijdschrift "Eenheid".

    Bij het uitbrken van de Eerste Wereldoorlog werd hij ingeddeld als grenswacht bij de Belgische grens. In deze periode vormde hij zich ideeën voor een groep kunstenaars en architecten en het uitgeven van een tijdschrift waarin deze kustenaars hun ideeën uiteen konden zetten.

    In 1915 was Van Doesburg al in contact gekomen met de architect Oud en met Mondriaan. Toen Van Doesburg gedemobiliseerd werd in 1916 vestigde hij zich in Leiden waar ook Oud woonde.

    Van Doesburg besprak het idee van een tijdschrift en de formeren van een groep met Oud en met de Hongaarse schilder en ontwerper Huszar, die in Voorburg wonde.

    Begin 1917 bezocht Van Doesburg Mondriaan en Bart van der Leck, die beiden in Laren woonden en werkten, en probeerde hen over te halen zich aan te sluiten bij deze nieuwe groep. Zowel Mondriaan als Van der Leck hadden zo hun bedenkingen over Van Doesburgs plannen.

    Mondriaan schreef in een brief aan Van Doesburg: "... Je moet je bedenken dat mijn werken worden geschilderd, het zijn beeldende werken, het zijn schilderijen, niet bedoeld als onderdeel van een gebouw. Ze zijn gemaakt voor 'n kleine ruimte."

    Bart van der Leck vreesde dat in de samenwerking tussen schilders en architecten, de architecten zouden gaan domineren. Al 'n jaar later, in 1918, verliet Van der Leck De Stijl-groep alweer.

    Al in de jaren 1912-1914 had Van Doesburg in zijn artikelen voor tijdschriften een theoretische grondslag verwoord voor wat later De Stijl zou gaan heten.De nieuwe kunst zou moeten bestaan uit:

     - rechte lijnen

     - rechthoekige vormen

     - asymmetrische composities

     - met nieuwe spitituele waarden

    In 1917, toen De Stijl werd opgericht, hadde Van Doesburg en Mondriaan overeenkomstige uitgangspunten. Mondriaan had deze al in schilderijen en tekeningen uitgewerkt, bij Van Doesburg waren het nog slechts ideeën. Van Doesburg spoorde Mondriaan zijn ideeën ook te foemuleren en uit te schrijven.

    Mondriaan's aandeel in de eerste stijlkenmerken van De Stijl waren de "Pier and Ocean" schilderijen: ".... kijkend naar de zee, de lucht, de sterren, zocht ik naar een beeldend middel om dat uit te werken, en vond dat in elkaar kruisende verticale en horizontale lijnen."

     

     

    Van Doesburg schreef zijn "Principes van het Neo-Plasticisme", dat in 1925 aan het Bauhaus als boek werd uitgegeven, maar dat al in onderdelen gepubliceerd was geweest in zijn artikelen rond 1917. Van Doesburg zag de uitdrukkingskracht in de kunsten ontstaan door het samengaan van positieve en negatieve elementen. In de muziek zijn dat geluiden (positief) en stilte (negatief), in de schilderkunst kleur (positief) en niet-kleur/zwart-wit-grijs (negatief), in de architectuur vlakken en massa (positief) en ruimte (negatief) en in de beeldhouwkunst vorm (positief) en ruimte (negatief).

    In oktober 1917 verscheen het eerste nummer van het tijdschrift De Stijl. Pas in november 1918 werd het manifest ondertekend door verschillende kunstenaars, als Mondriaan, Van Doesburg, Huszar, Rietveld, e.a maar zonder Oud en zonder Bart van de Leck.

    Het tijdschrift De Stijl zou blijven bestaan tot het overlijden van Van Doesburg in 1931.

     

     

     

    Leden van De Stijl-groep

    Van alle onderstaande leden van De Stijl-groep zullen we een eigen artikel schrijven. Deze leden zijn kortere of langere tijd verbonden geweest met de groep.

     

    de architecten:

     - Gerrit Rietveld, Utrecht, 24 juni 1888 - Utrecht, 25 juni 1964

     - J.J.P. Oud, Purmerend, 9 februari 1890 - Wassenaar, 5 april 1963

     - Robert van 't Hoff, Rotterdam, 5 november 1887 - Rotterdam, 25 april 1979

     - Cor van Eesteren,

     - Jan Wils, Alkmaar, 22 februari 1891 - Voorburg, 11 februari 1972

     

    de schilders:

     - Piet Mondriaan, Amersfoort, 7 maart 1872 - New York, 1 februari 1944

     - Bart van der Leck, Utrecht, 26 november 1876 - Blaricum, 13 november 1958

     - Theo van Doesburg, Utrecht, 30 augustus 1883 - Davos, 7 maart 1931

     - Vilmos Huszár, Boedapest, 5 januari 1884 - Hierden, 8 september

     

    de beeldhouwers:

     - Georges Vantongerloo, Antwerpen, 24 november 1886 - Parijs, 5 oktober 1965

     

     

     

     

     

    Reacties
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl