mondriaan
van realisme naar abstractie
Laatste reacties

     

    Kosmobiologisch onderzoek naast astrologisch onderzoek

    Het onderzoek naar vorm- en kleuraspekten in het werk van beeldende kunstenaars heeft in het voorbeeld van Mondriaan uniek resultaat opgeleverd. Dit onderzoek bekijkt niet alleen de klassieke horoskoop met zijn progressies, maar doet ook onderzoek naar 'vormkrachten' in de prenatale ontwikkeling van de mens, de kunstenaar in het bijzonder. Deze 'vormkrachten' hebben we in verband kunnen brengen met planeetaspekten die tijdens de prenatale ontwikkeling hebben plaatsgevonden.

    Het werk van Piet Mondriaan heeft laten zien, dat Kosmobiologisch onderzoek (noot 1) een duidelijke aanvulling blijkt te zijn op het Astrologische onderzoek. 

    Astrologisch onderzoek richt zich op de analyse en beschrijving van de geboortehoroskoop van een mens.  De progressieve planeetaspekten geven aanwijzingen voor de ontwikkeling van die mens gedurende zijn levensloop. De horoskoop van Mondriaan uit 1911, gemaakt door Adriaan van de Vijsel, is daar een voorbeeld van. Deze beschrijving geeft echter weinig informatie over de artistieke ontwikkeling bij Mondriaan. Daarvoor is meer nodig.

    Ook de uitgebreide horoskoop van Mondriaan uit 1912 geeft daarover geen informatie.

    Kosmobiologisch onderzoek kijkt naar de planeetaspekten tijdens de prenatale ontwikkeling van een mens. De vormkrachten in de prenatale ontwikkeling van een mens, treden opnieuw naar buiten, als deze mens zelf scheppend bezig gaat.

    Deze opvatting zijn we tegengekomen in uitspraken van Leonardo da Vinci. Da Vinci spreekt daarin over een "ziel die het lichaam van een mens heeft gevormd".

    Wat bij Leonardo da Vinci "ziel" heet, noemen wij "ether- en astrale vormkrachten". In het lopende onderzoek zijn we er achter gekomen dat deze "astrale vormkrachten" de planeetaspekten zijn in de prenatale ontwikkeling van een mens, en dat deze "krachten" van invloed zijn op zijn levensloop, en bij kunstenaars in het bijzonder op hun artistieke ontwikkeling.

    Mondriaan is daarin een heel mooi voorbeeld. De 'vormkrachten' in de tweede helft van de prenatale ontwikkeling van Mondriaan zijn van grote betekenis voor de artistieke ontwikkeling van Mondriaan. Het zijn de 'planeetaspekten met Saturnus' die van invloed zijn geweest op het ontstaan van abstraktie in het werk van Mondriaan vanaf het jaar 1914. 

    Hoe Kosmobiologisch onderzoek Astrologisch onderzoek kan aanvullen, laten we hieronder heel beknopt zien.

     

     

    De klassieke horoskoop van Mondriaan en de progressies daarin

     

            

     

    Uit deze horoskoop van Mondriaan met daarnaast de progressieve standen en aspekten van de verschillende planeten kun je het een en ander aflezen.

    Bijvoorbeeld de zekere aanleg van Mondriaan voor het tekenen en de studie in die richting in het behalen van enkele Aktes Tekenen. We zien dat terug in de progressieve Mercurius en de progressieve Zon over Mars. In het kunstonderwijs hebben we kunnen zien dat leerlingen met duidelijke Mars-aspekten een voorliefde hebben voor het tekenen en voor het grafische.

    Een ander voorbeeld zien we in de progessieve aspekten met Neptunus. Bij Mondriaan zien we dat terug in zijn omstandigheid dat zijn oom Frits Mondriaan meerder malen naar de Achterhoek kwam om daar 'en plein air' te gaan schilderen. Dat heeft Mondriaan ertoe aangezet om zelf te gaan schilderen. Neptunus-aspekten zijn we heel veel tegengekomen bij de schilders van het Impressionisme. Deze Neptunus-aspekten zien we ook bij leerlingen in het kunstonderwijs, die een werkwijze hadden overeenkomstig aan de techniek van de impressionisten.

    Een derde voorbeeld zien we in het aspekt progressieve Venus conjunct Mars radix op 17 april 1872, welke datum overeenkomt met de tijd rond 1913. Het is het moment waarop Mondriaan zijn verloving met Greta Heijbroek verbreekt. De kwaliteiten van de planeten Venus en Mars zijn tegengesteld aan elkaar, Venus staat voor 'verbinden' en Mars met 'verbreken'. Dat gaat moeilijk samen. We zien een conjunctie tussen Venus en Mars vaak bij relaties die verbroken worden, of bij mensen die zich moeilijk met iets kunnen verbinden.

    In deze horoskoop en progressies lezen we eigenlijk weinig over de  artistieke ontwikkeling die Mondriaan zal gaan doormaken. Daarvoor hebben we nog andere inzichten nodig, zoals bijv. hieronder.

    De twee horoskopen, gemaakt door Adriaan van de Vijsel in 1911 en 1912, beide in het bezit van Mondriaan tot aan zijn dood in 1944, laten niet veel meer zien dan het bovenstaande.

    De eerste horoskoop uit 1911 is misschien nog het meest interessant, vanwege de progressie van Venus over Mars radix. Deze horoskoopbeschrijving is kort, beknopt met enkele vooruitzichten, die niet allemaal worden toegelicht welke planeetaspekten daaraan ten grondslag liggen.

    De tweede horoskoop uit 1912 beschrijft heel uitgebreid bijna alle planeetstanden, planeetaspekten, bespreekt alle huizen met bijzonderheden, maar laat elke progressieve ontwikkeling achterwege.

    Op basis van deze twee horoskopen kun je geen enkele uitspraak doen over de artistieke ontwikkeling van Mondriaan. 

     

    De zelfde horoskoop, nu met progressies én transits

     

     

     

     

    Als we de zogenaamde transits toevoegen, dan zien we daar een paar heel interessante planeetaspekten tussen staan, die wel iets zeggen over de artistieke ontwikkeling bij Mondriaan.

    In de jaren rond 1908 zien we de planeet Uranus over de Saturnus lopen. In de jaren vóór 1908 had Mondriaan nauwelijks aandacht voor alle nieuwe ontwikkelingen in de kunst. Hij werkte in een naturalistische stijl, heel traditioneel. De transit van de planeet Uranus over de Saturnus radix heeft het nodige losgemaakt bij Mondriaan. We zien zijn werk veranderen, in een expressieve stijl, pointillistsiche stijl, symbolistisch, tot kubistisch.

    Zo zijn er nog een paar interessante transits te noemen, die we in de desbetreffende tijdsperioden zullen bespreken.

    Toch ook hier, zien we geen duidelijke aanwijzing naar het abstrakte werk, dat Mondriaan zo groot heeft gemaakt. Daarvoor moeten we toch echt kijken naar de planeetaspekten tijdens de prenatale ontwikkeling. Planeetinvloeden in de prenatale tijd hebben in vele andere voorbeelden van kunstenaars duidelijkheid verschaft over de artistieke ontwikkeling. We laten een overzicht van de planeetaspekten in de prenatale ontwikkeling van Mondriaan hieronder zien.

     

    Deze horoskoop met progressies én transits én prenatale ontwikkeling

     

     

    Hier wordt pas echt duidelijk waar de abstraktie in het werk van Mondriaan aan toe te schrijven is.

    Het belangrijkste dat opvalt in de prenatale ontwikkeling, dat zijn de vele planeetaspekten met Saturnus in de tweede helft van die ontwikkeling, in tijd corresponderend met de jaren vanaf 1914.

    We gaan dat uitgebreid toelichten in een volgend hoofdstuk.

     

     

    Noot 1

    De term kosmobiologische onderzoek komen we ook tegen bij de astroloog Reinhold Ebertin in zijn boek "Kombinatie van Planeetinvloeden".

    Ebertin definieert het als volgt:

    "Kosmobiologie is een wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met de mogelijke inwerking van kosmische ritmen en de beweging der hemellichamen op de aanleg en ontwikkelingsmogelijkheden van de mens. Ook zoekt de kosmobioloog naar de samenhang tussen kosmische invloeden en het planten- en dierenrijk."

    Het begrip kosmobiologie stamt van de oostenrijkse arts dr. Feerhow en werd later door de zwitserse statistikus K.E. Krafft als benaming voor natuurwetenschappelijk georiënteerde en op wetenschappelijk onderzoek gebaseerde astrologie overgenomen.

    In ons eigen onderzoek zien we dat planeetaspekten zich verbinden met 'een levenslichaam' tijdens de prenatale ontwikkeling van een mens. Dat 'levenslichaam' is een complex van 'etherische en astrale krachten', welke krachten zich tijdens de prenatale ontwikkeling hebben laten 'INWIKKELEN' in een zogenaamd 'tijdslichaam', en dat zich na de geboorte in de daaropvolgende levensloop weer zal 'ONTWIKKELEN'.

    Paracelsus spreekt over een "astrum in corpore". Hij ziet het als een kosmische afdruk, dat in het lichaam ligt opgeslagen, en dat zich zal 'ontwikkelen'.

    Omdat deze verbinding tussen kosmos en het menselijke organisme zo nauw is, ermee samenvalt, vinden we de term 'kosmobiologisch' hier op zijn plaats.

     

     

    Kombination der Gestirneinflüsse   -   Reinhold Ebertin   -  uitgeverij: Ebertin Verlag, 1979

    Kombinatie van planeetinvloeden   -   Reinhold Ebertin   -  uitgeverij: Schors, Amsterdam, 1983 

     

     

     

     

     

     

     

    Reacties
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl